Viêm da cơ địa ở trẻ em: Nguyên nhân, biểu hiện và cách chăm sóc
Bệnh viêm da cơ địa khá phổ biến trong cộng đồng, mọi lứa tuổi có thể mắc nhưng thường gặp nhiều ở trẻ em. Thời tiết chuyển mùa, nhất là khi trời chuyển lạnh, hanh khô là thời điểm bệnh viêm da cơ địa xuất hiện nhiều hơn.
1. Tỷ lệ mắc viêm da cơ địa ở trẻ em
Viêm da cơ địa (Atopic Dermatitis = AD) hay còn gọi là chàm cơ địa (Atopic Eczema) chỉ một bệnh viêm da mãn tính, dễ tái phát. Bệnh gặp ở mọi lứa tuổi, thường là trẻ em.

> Xem chi tiết Viêm da cơ địa: Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị
Viêm da cơ địa thường xuất hiện khá sớm, theo các nghiên cứu có tới 60% trẻ viêm da cơ địa phát bệnh trong năm đầu đời, khoảng 30% trong 5 năm đầu và chỉ có khoảng 10% phát bệnh sau 5 tuổi.
Tuy nhiên, có khoảng 95% bệnh ổn định sau 2 tuổi và chỉ có khoảng 5% chuyển thành viêm da cơ địa ở trẻ lớn. Nhưng điều gây phiền toái và lo sợ cho người bệnh là viêm da cơ địa tái đi tái lại nhiều lần cho tới khi trưởng thành gây nhiều bất tiện và ảnh hưởng tới sức khỏe của trẻ.
2. Nguyên nhân bị viêm da cơ địa
Cho đến nay, viêm da cơ địa chưa được xác định rõ, nhưng các nghiên cứu cho thấy có 1 số yếu tố chính gây bệnh làm tổn thương hàng rào bảo vệ da như môi trường, di truyền, miễn dịch và tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng.
- Các yếu tố môi trường
Phần lớn những người sống trong môi trường ô nhiễm, nhiều khói bụi, mạt bụi dễ gặp phải các triệu chứng da liễu. Môi trường kém chất lượng cũng là nguyên nhân gây ra các bệnh ngoài da như viêm da tiếp xúc, dị ứng, tổ đỉa, vảy nến,…
Viêm da cơ địa thường xuất hiện nhiều vào thời điểm chuyển mùa. Khi thời tiết thay đổi đột ngột, hệ miễn dịch suy yếu sẽ khiến làn da bị khô, ngứa, mất độ ẩm và dễ bị tổn thương hơn.
- Di truyền
Trường hợp bệnh sử gia đình có người bị dị ứng, viêm da cơ địa, viêm mũi dị ứng, viêm xoang,... thì khả năng thế hệ sau có nguy cơ mắc bệnh rất cao. Theo các nghiên cứu, tỷ lệ bệnh nhân bị viêm da cơ địa do di truyền chiếm khoảng 60%.
- Do kích ứng, dị ứng
Viêm da cơ địa cũng là một dạng dị ứng da. Bệnh dễ gặp ở đối tượng nhạy cảm, đặc biệt là các dị nguyên như: chất tẩy rửa, hóa chất, kim loại, thực phẩm, sợi vải, phấn hoa, mỹ phẩm, lông động vật,… Vì vậy, việc tránh tiếp xúc với những yếu tố nguy cơ này sẽ làm giảm khả năng hình thành và tái phát bệnh viêm da cơ địa.
3. Biểu hiện viêm da cơ địa
Tùy từng trẻ và tùy từng giai đoạn bệnh viêm da cơ địa mà có các biểu hiện khác nhau.

- Giai đoạn viêm da cơ địa cấp tính
+ Các tổn thương: mụn nước dập vỡ trên nền dát đỏ, rỉ dịch, tạo thành vảy tiết….
+ Vị trí tổn thương thường gặp: trán, má, cằm và nếu nặng hơn có thể lan ra các chi và thân mình.
- Giai đoạn bán cấp của viêm da cơ địa (triệu chứng bệnh nhẹ hơn)
+ Các dát sần trên nền da đỏ, tập trung thành mảng hoặc rải rác, thường thấy ở mặt duỗi các chi.
+ Da dày khô, vết nứt da đau, thường gặp ở các nếp gấp lớn, lòng bàn tay, lòng bàn chân, cổ tay, cổ chân… của trẻ.
4. Viêm da cơ địa ở trẻ cần chăm sóc đúng
Nếu không được chăm sóc, điều trị đúng và kịp thời dễ gây ra tình trạng ngứa ngáy khó chịu làm trẻ quấy khóc, khó ngủ, ngủ không ngon giấc; kém ăn, chậm lớn, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và khả năng phát triển thể chất, trí tuệ của trẻ. Có trường hợp nặng hơn là thương tổn da bội nhiễm vi khuẩn (tụ cầu), virus (HSV), nấm…
Khi trẻ bị viêm da cơ địa ngoài dùng thuốc theo chỉ định của các bác sĩ thì cha mẹ cần chăm sóc đúng cách để bệnh ổn định, tránh tái phát nhiều lần nhất là khi thời tiết chuyển mùa khô hanh, cụ thể:
- Để hạn chế nứt nẻ gây ngứa cần dưỡng ẩm giúp làm mềm, cấp ẩm cho da. Chú ý dưỡng ẩm, không những chỉ dưỡng ẩm vùng mặt mà còn cần cho cơ thể và bàn tay, bàn chân, đặc biệt chú ý đến các em bé và đây bước cơ bản và quan trọng nhất, không những trong dự phòng mà còn cả trong điều trị viêm da cơ địa.

> Xem chi tiết Cách chọn kem dưỡng ẩm cho người bị viêm da cơ địa
> Xem chi tiết Viêm da cơ địa: Cách điều trị
- Không nên dùng các loại sữa tắm cho trẻ có tính tẩy rửa, độ pH cao khiến da bị khô và cần sử dụng loại dành cho trẻ viêm da cơ địa của các bác sĩ khuyến cáo. Không tắm nước không quá nóng và không nên ngâm trẻ quá lâu.
- Cho trẻ mặc quần áo mềm, chất liệu cotton, dễ thấm hút, hạn chế để đồ len, dạ tiếp xúc trực tiếp vào da của trẻ.
- Cần giữ vệ sinh da cho trẻ sạch sẽ, hạn chế gãi hoặc chà xát làm tổn thương bề mặt da để giảm tỷ lệ nhiễm khuẩn. Cha mẹ cần chú ý đến cắt ngắn móng tay ở trẻ để tránh gây trầy xước da.

- Thường xuyên vệ sinh phòng ở, môi trường sống, chú ý loại bỏ các yếu tố kích ứng làm cho tình trạng của bệnh nặng lên ví dụ như bụi, mạt nhà, phấn hoa, lông súc vật,..
- Không cho trẻ ăn các loại thực phẩm có nguy cơ gây dị ứng hoặc thực phẩm lạ.
> Xem chi tiết Bị viêm da cơ địa nên kiêng ăn gì?
> Xem chi tiết Chế độ ăn cho người bị viêm da cơ địa
- Tuyệt đối không nên bôi, tắm cho trẻ bằng các nước lá theo mách bảo, không rõ nguồn gốc vì đây chính là nguyên nhân làm tình trạng bệnh của trẻ nặng thêm.
- Khi thấy trẻ có biểu hiện mẩn đỏ, khô da nhiều, cha mẹ cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu để được thăm khám xác định căn nguyên, điều trị kịp thời, tránh xảy ra biến chứng.
(Bài viết được biên soạn lại từ tài liệu Chăm sóc trẻ viêm da cơ địa đúng cách khi thời tiết chuyển mùa theo Sở Y tế Hà Tĩnh; bạn có thể xem báo cáo tại đây).
Viêm da cơ địa ở tay, chân: Biểu hiện, nguyên nhân, điều trị và phòng tránh
Tin khác
Viêm màng bồ đào cấp tính ở trẻ em - Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị
Viêm màng bồ đào cấp tính ở trẻ em là tình trạng viêm cấp của màng bồ đào (MBĐ), có thể xảy ra ở MBĐ trước, MBĐ trung gian, MBĐ sau hoặc toàn bộ MBĐ.
Viêm loét giác mạc do amip (acanthamoeba): Nguyên nhân, chẩn đoán và cách điều trị
Loét giác mạc do acanthamoeba là hiện tượng mất tổ chức giác mạc do hoại tử gây ra bởi một quá trình viêm trên giác mạc do acanthamoeba.
Viêm kết mạc dị ứng cấp tính - Nguyên nhân, triệu chứng và điều trị
Viêm kết mạc dị ứng cấp tính là hình thái dị ứng nhanh của viêm kết mạc dị ứng khi bệnh nhân tiếp xúc với dị nguyên.
Kiến thức về bệnh sốt rét ở trẻ em
Sốt rét là bệnh truyền nhiễm do kí sinh trùng Plasmodium gây nên, lây truyền theo đường máu. Bệnh lưu hành địa phương và có thể gây thành dịch. Bệnh truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi Anopheles.
Trẻ em ăn chay được không?
Ăn chay có thể giúp phòng ngừa nhiều bệnh tật như bệnh tim mạch, chuyển hóa, tiêu hoá, ung thư, ... Với nhiều lợi ích sức khỏe, hiện nay khuynh hướng ăn chay đang ngày càng phổ biến cho mọi độ tuổi từ già đến trẻ, nhiều gia đình chuyển hẳn sang chế độ ăn chay trường và thậm chí cho trẻ em ăn từ bé.
Cẩm nang chăm sóc bé: Ho và cảm cúm (phần 2)
Cảm cúm ở trẻ em là bệnh lý phổ biến nhưng tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Đáng chú ý, các triệu chứng của cảm cúm dễ nhầm lẫn với cảm lạnh, khiến nhiều bậc phụ huynh chủ quan trong việc chăm sóc trẻ.